تحلیل سفرهای درون شهری در شهرهای میانه اندام مطالعه موردی: بندر بوشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی- مستخرج از رساله

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‎ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، بوشهر، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سفرهای درون شهری در شهر بوشهر به‌عنوان شهری میانه اندام در نوار ساحلی جنوبی ایران و شناخت الگوهای غالب سفر در این شهر انجام گرفته است. روش پژوهش، از جهت روش بررسی و سطح پژوهش توصیفی و تبیینی، از منظر هدف و ماهیت، کاربردی – توسعه‎ای و از نظر نوع داده‎های جمع‎آوری شده، کمّی است. برای جمع‎آوری داده‎ها، از روش‎های پیمایشی و اسنادی به صورت ترکیبی استفاده شده است. ابزار جمع‎آوری داده‎ها در بخش پیمایشی، پرسشنامه محقق ساخته بوده که نتایج بدست آمده از پرسشنامه‎های تکمیل شده در قالب طیف لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماری این پژوهش شهروندان بالای 15 سال شهر بوشهر که 384 نفر با استفاده از روش نمونه‎گیری تصادفی انتخاب شده‎اند. همچنین جهت جمع‎آوری داده‎ها و اطلاعات از دو روش اسنادی و پیمایشی استفاده شده است. تجزیه و تحلیل آماری داده‎های گردآوری شده از طریق پرسشنامه‎های تکمیل شده به کمک نرم افزار آماری SPSS  و با استفاده از آزمون‌های آماری (آزمون t و …) صورت گرفته است. نتایج این پژوهش بیانگر این است که سفرهای تفریحی- فرهنگی بیشترین تقاضا و تولید سفر در سطح بوشهر را شامل می‎شود. همچنین بر اساس یافته‎های تحقیق استفاده از اتومبیل شخصی اولویت اول شهروندان برای سفرهای درون شهری می‎باشد، دسترسی در سفرهای درون شهری با توجه به فاصله ترافیک و هزینه سفر برای ساکنین شهر بوشهر آسان تلقی می‎شود.

کلیدواژه‌ها


حمدی، حسن؛ مهدوی، مائده و شکری فیروزجاه، پری (1397). تحلیلی بر عملکرد شهرهای میانی در توسعه منطقه‎ای (مورد شناسی: شهر بابل)، جغرافیا و آمایش شهری و منطقه‎ای، 8(29): ص 106- 91.
براتی، ناصر و علی اکبر، سردره (1392). تاثیر شاخص‎های فرم شهری بر میزان استفاده از اتومبیل‎های شخصی و مصرف انرژی در مناطق شهر تهران، باغ نظر، 10(26): ص 12-3.
پور احمد، احمد؛ رهنمایی، محمد تقی؛ فرهودی، رحمت‏اله؛ سالاروندیان، فاطمه؛ دی جست، مارتین(1394). تأثیر شرایط اقتصادی- اجتماعی و مدیریت ترافیک بر تعداد سفرهای درون‌شهری تهران (موارد مطالعه: محلات شیخ‌هادی، قزل قلعه و قیطریه)، اقتصاد و مدیریت شهری، 3(10): ص 93-77.
سرور، هوشنگ؛ پهلوان، مجتبی؛ مبارکی، امید و خیری‏زاده، منصور(1399). تحلیل فضایی رابطه فرم شهری با شاخص دسترسی مورد مطالعه: شهر مراغه، جغرافیا و توسعه، 18(60): ص 180-157.
غضنفرپور، حسین؛ قاسمی، مسلم و رحیمی، محمد(1397). برنامه‎ریزی راهبردی سفرهای درون شهری ایمن و روان با تاکید بر اهداف سفر مطالعه موردی: محدوده مرکزی شهرکرمان، برنامه‎ریزی فضایی، 8(3): ص 130-107.
فیلی، محمد (1397). تحلیل سفرهای درون شهری به کمک داده کاوی و تکنیک‎های آماری، پایان‎نامه دروه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده مهندسی صنایع، به راهنمایی مجید خدمتی.
قدمی، مصطفی و محمدی، آقامحلی (1391). بررسی نقش ساختار فضایی شهر در تمایل شهروندان به شیوه سفر شخصی (بررسی شهر بابلسر)، برنامه‏ریزی شهری، 3(9): ص 94- 77.
قدمی، مصطفی؛ بهرامی، یوسف و دیلم صالحی، مهسا (1396). تأثیر فرم کالبدی شهر بر شیوۀ سفر شهروندان (مورد: شهر ساری)، توسعه کالبدی، 4(6): ص 56- 45.
قدیری، محمود و ممسنی، سوگل (1395). تحلیل تطبیقی شاخص‎های توسعه پایدار نواحی شهر بوشهر، فضای جغرافیایی، 16(54): 96-69.
ماهپور، علیرضا و شاه ابراهیمی، ابراهیم (1399). ارایه یک مدل انتخاب وسیله برای دانش آموزان در شهرهای میانی بزرگ (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، حمل و نقل، 17(62): ص 194-185.
مرکز آمار ایران (1400). درگاه ملی آمار، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن استان بوشهر؛ https://www.amar.org.ir
میرزایی، عنایت‏اله؛ خیرالدین، رضا؛ بهزادفر، مصطفی؛ دومینک، مینو و محمدث، محمود (1398). تحلیلی بر طول سفرهای درون شهری با رویکرد جغرافی زمان: تأثیرپذیری از محدودیت‏های فردی یا فرصت‏های فضایی، باغ نظر، 16(78): ص 56-43.
هادیانی، زهره؛ رحیمی (1392). نقش شهرهای میانی در توسعه منطقه‏ای (مطالعه موردی؛ شهر ایرانشهر)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 13(30): ص 47-27.
Bielli,Maurizio .Boulmakoul,Azedine. Mouncif,Hicham (2006). Object modeling and path computation for multimodal travel systems, European Journal of Operational Research 175(3):1705-1730.
Choi, Jinmu., Do Lee, Won., Ho Park,Woon., Kim, Chansung., Choi, Keechoo., Chang-Hyeon, Joh. (2014). Analyzing changes in travel behavior in time and space using household Travel surveys in Seoul Metropolitan Area over eight years, Travel Behaviour and Society, 1(2014): 3–14.
Dargay, J. M. & Hanly, M. (2003). The impact of land use patterns on travel behaviour. Paper presented at the European Transport Conference, Strasbourg, France.
Ding, C., Wang, D., Liu, C., Zhang, Y. & Yang, J. (2017). Exploring the influence of built environment on travel mode choice considering the mediating effects of car ownership and travel distance. Transportation Research: part A Policy and Practice, (100): 65-80.
Ellder, E. (2014). Residential location and daily travel distances: The influence of trip purpose. Transport Geography, (34): 121-130.
Frank, L., Bradley, M., Kavage, S., Chapman, J. & Lawton, T. K. (2007). Urban form, travel time and cost relationships with tour complexity and mode choice. Transportation, 35(1): 37-54.
Grazi F., Jeroen C.J.M van den B. (2008). Spatial organization¸ Transport¸ and climate change: Comparing instrument of spatial planning and policy¸Sciencedirect¸ Ecological economics (67): 630-639.
Larsen J., EI-Geneidy A. (2011). A Travel behavior analysis of urban cycling facilities in Montreal Canada¸ ransportation Research Part D 16¸ Contents lists available at ScienceDirect. ELSEVER.
Leck, Eran (2006). “The Impact of Urban Form on Travel Behavior: AMeta-Analysis”‚ Berkeley Planning Journal‚ Volume 37.
Manoj, M. & Verma, A. (2016). Analysis and modelling of activity-travel behaviour of non-workers from a city of developing country, India. Procedia-Social and Behavioral Sciences, (104): 621-624.
Mercado, R. & Páez, A. (2009). Determinants of distance traveled with a focus on the elderly: A multilevel analysis in the Hamilton CMA, Canada. Transport Geography,17 (1): 65-76.
Peterson, H., (2009). Decision Support for Planning of multimodal Transportation with Multiple Objectives, Thesis, Technical University of Denmark.
Rodrigue J.-P. & Comtois C. & Slack B. (2016). The Geography of Transport Systems, Routladge, London, 3rd Edition,432 pages.
Souche, S. (2010). Measuring the structural determinants of urban travel demand, Journal of Transport Policy, 129.