تأثیر رستوران‌های رشت بر گردشگری خلاق خوراک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی -مطالعه موردی

نویسندگان

1 دانشیار ، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت جهانگردی، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران.

10.22124/gscaj.2025.29903.1347

چکیده

گردشگری خلاق فرصت‌های مهمی در تعاملات شهری، به‌ویژه در عرصه‌های فراملی برای مکان‌های شهری فراهم می‌سازد. رستوران‌داری یکی از زیرمجموعه‌های صنعت گردشگری علاوه بر تأمین نیازهای غذایی گردشگران، یکی از جاذبه های مقاصد گردشگری است. منافع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حاصل از توسعه رستوران‌داری گامی مؤثر در جهت توسعه پایدار گردشگری است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نظر نوع هدف کاربردی است. جامعه آماری، صاحبان رستوران‌های شهر رشت است و حجم نمونه 107 نفر می باشد. از مجموع 130 رستوران در شهر رشت تعداد 107 پرسشنامه بین رستوران‌داران توزیع شد.  نتایج به دست آمده با آزمون های همبستگی، رگرسیون و تحلیل عاملی تأییدی در نرم افزارهای SPSS  و LISREL  تجزیه و تحلیل شد.تعداد نمونه آماری با نرم افزار لیزرل ارتباط منطقی دارد. حداقل حجم نمونه برای مدلهای ساده 100 تا 150 نمونه، برای مدلهای پیچیده تر 200  نمونه است. این مطالعه شامل 6 شاخص اصلی و 48 گویه است که بعد از حذف گویه هایی که بارهای عاملی آنها کمتر از 0/4 بود از 48 گویه 33 گویه باقی ماند که مدلی متوسط است. در تحلیل عاملی تأییدی نیز مقدار  chi-square=89/685و 0/059 =RM SEA به دست آمد که کمتر از 0/08 است که نشاندهنده برازش خوب مدل است بنابراین حجم نمونه کافی است.پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 0/901 به دست آمد. نتایج نشان داد از بین شاخص های پژوهش، شاخص خدمات دارای بالاترین میانگین (4/24) و شاخص محیط دارای پایین ترین میانگین (3/60) است. همچنین بر اساس نتایج آزمون همبستگی می توان گفت شاخص محیط با گردشگری خلاق خوراک دارای بالاترین همبستگی (0/826) و شاخص خدمات با گردشگری خلاق خوراک پایین ترین همبستگی (0/560) را دارد. بر اساس نتایج آزمون رگرسیون، شاخص پرسنل با مقدار بتای 0/402 بیشترین تأثیر را بر گردشگری خلاق خوراک و شاخص های مواد تشکیل دهنده و ارائه با مقدار بتای 0/32- و 0/143- کمترین تأثیر را بر گردشگری خلاق خوراک داشته اند.

تازه های تحقیق

- بخشی از سبک تغذیه، فرهنگی است که بر نحوه و نوع تغذیه مردم جامعه حاکم است.  این فرهنگ تعیین کننده اقتصاد غذایی خانواده ها و نحوه مصرف آن ها بوده و بر تعاملات، ارتباطات اجتماعی و اقتصادی خرد و کلان مؤثر است.

- گردشگری خلاق به‌دلیلآن که گزینه بسیار مناسبی برای توسعه کشورهای در حال توسعه و کاهش فقر شناخته می شود، در مطالعات اجتماعی بسیار پر طرفدار می باشد. توسعه گردشگری خلاق از راهبرد هایی است که توسط شهرهای خلاق استفاده می گردد و دلیل آن همسویی  بالای  این گردشگری با راهبرد توسعه شهر ها است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اردلان، سعید؛ زیاری، کرامت اله؛ سعیدی رضوانی، نوید و حبیبی، کیومرث (1399). الگوی گردشگری خلاق مبتنی بر رویکرد بازآفرینی فرهنگ محور با تأکید بر ایده شهر خلاق. گردشگری و توسعه،11(1)، صص. 5-52 .
امینی، علیرضا؛ دولتشاه، پیمان؛ فتاحی، حمید رضا و دانش، مژگان (1397). تحلیل مسیر از نوآوری بازاریابی تا ارزش ویژه برند در صنعت رستوران. گردشگری و توسعه، 8(1)، صص. 120-139.
آهنگران، جعفر و اصلانی، رضا (1396). تأثیر عناصر مشارکت برند بر رضایت و وفاداری مشتریان رستوران های زنجیره ای شهر تهران. دو فصلنامه مطالعات اجتماعی گردشگری، 5(9)، صص. 97-123.
بسته نگار، مهرنوش و حسنی، علی (1398). معماری اکوسیستم گردشگری شهر خلاق گسترونومی با تحلیل شبکه اجتماعی. گردشگری و توسعه، 8(2)، صص. 105-126.
پور سعید، محمد مهدی؛ کاظمی، مهدی و طاهری آزاد، فاطمه (1400). تحلیل محتوای نظریات گردشگران درباره رستوران های ایرانی در وبگاه تریپ ادوایزر. گردشگری و توسعه، 11(2)، صص. 249-262.
حسنی طالش، محسن؛ پور امینی، زهرا و ساریخانی ساریخان بیگلو، عادل (1399). شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر میزان رضایت گردشگران از کیفیت خدمات گردشگری بر اساس مدل کانو (مطالعه موردی: روستای مرزی باغچه سرا). علوم و فنون مرزی، (9)4، صص. 2958.
حقیقی، محمد؛ میرا، ابوالقاسم و درستی، علی (1393). ارزیابی تأثیر عوامل مؤثر بر رضایتمندی مشتریان در صنعت رستوران‌داری، مطالعه موردی: مجموعه رستوران های زنجیره ای بوف. تحقیقات بازاریابی نوین، (4)14، صص. 75-88.
حمیدی، آرمان؛ سالاری پور، علی اکبر و حسام، مهدی (1402). بررسی تأثیر اقدامات مدیریت شهری در تحقق برند شهر خلاق مطالعه موردی: شهر خلاق خوراک رشت. فصلنامه پژوهش های جغرافیای انسانی، 55(3)، صص. 207-223.
رحیمی، محمد و پازند، فاطمه (1395). الگوی گردشگری خلاق شهری در ایران با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 6(3)، صص. 97-124.
رحیمی فرد، قاسم؛ قربانی، رسول؛ بابایی اقدم، فریدون و حیدری چیانه، رحیم (1399). ارزیابی شاخص های شهر خلاق در ایجاد گردشگری خلاق شهری (مطالعه موردی: خوی). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 4(53)، صص. 1509-1522.
طهماسبی، اصغر؛ فیروزیان اصل، یوسف و قاسمی وسمه جانی، ابوطالب (1399). تحلیل فضایی جاذبه های گردشگری غذا، مورد مطالعه: استان مازندران. گردشگری و توسعه، 10(3)، صص. 117-129.
عباسی، رسول و اکبری کجانی، عاطفه (1400). واکاوی چالش ها و موانع توسعه گردشگری غذای بومی (سنتی) در صنعت رستوران‌داری. مدیریت گردشگری، 16(56)، صص. 419-381.
قنبری، ابوالفضل؛ فاریابی، محمد و عبدی دایلاری، خاطره (1399). بررسی نقش بازاریابی در گردشگری غذا (مطالعه موردی: مدیران هتل ها و رستوران ها در شهر تبریز). پژوهش های جغرافیای انسانی، 54(1)، صص. 115-130.
لطفی، صدیقه و عباسی، سمیه (1398). تحلیل تحقق پذیری شهر خلاق در شهرهای میانی (مورد مطالعه: شهر ساری). آمایش جغرافیایی فضا، 11(40)، صص. 19-40.
محسنی، سیده آرمینا؛ خدیور، آمنه و عباسی، فاطمه (1401). تحلیل احساسات نظرات کاربران تریپ ادوایزر برای رستوران های ایران با رویکرد یادگیری عمیق. مدیریت کسب و کار هوشمند، 10(40)، صص. 17-41.
محمودی، ادریس؛ سالاری، سیده زهرا؛ خلیلی پور، حاتم و حسینی سرتشنیزی، مرضیه (1400). تأثیر محیط فیزیکی بر ادراک از قیمت، رضایت و وفاداری مشتریان (مورد مطالعه: رستوران های شهر اهواز). مطالعات رفتار مصرف کننده، 8(1)، صص. 84-59.
مسیبیان ریزی، مهدی و مسیبی، سمانه (1399). تحلیل نقش توسعه گردشگری خلاق شهری در افزایش مشارکت اجتماعی شهروندان. مطالعات مدیریت گردشگری، 16(55)، صص. 323-355.
نجفی زاده، نادره السادات و میرزایی، علی اکبر .(1397). بررسی تأثیر آمیخته بازاریابی خدمات بر ارزش های درک شده، رضایت و نیات رفتار مشتری در رستوران. مدیریت بازاریابی، 39، صص. 37-54.
Agapito, D., Woosnam, K., Ribeiro, M. (2022). Chapter 1 Introduction to the Handbook on the Tourist Experience Design, Marketing and Management. In (pp. 1-13). Edward Elgar Publishing.
Anttiroiko, A.V.(2014). Creative city policy in the context of urban asymmetry. Local Economy, 29(8), pp.854-867.  https://doi.org/10.1177/0269094214557926
Ardhala, A.D., Santoso, E.B.,  Sulistryarso, H. (2016). Influence factors on the development of creative industry as tourism destination (case study: Footwear village in mojokerto city). Procedia – social and Behavioral Science, 222,671-679. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.06.131
Bury, J. (2013). Creative capital in small cities? Niepolomice as an example, the idea of creative city, the urban policy debate, cracow 17-18 octobr 2013.
Chi, C. G., Deng, D. S., Chi, O. H., Lin, H. (2024). Framing food tourism videos: What drives viewers’ attitudes and behaviors? Journal of Hospitality & Tourism Research, 48(3), pp. 533-548                         .
Craig, G., Parkins, W. (2006). Slow Living (1st ed.). Bloomsbury Publishing.
Della Lucia, M, trunfio M., Go, F.M. (2017). Heritage and urban regeneration: Towards creative tourism, publisher springer cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-26877-412
Duxbury, N., Bakas, F. E., Vinagre de Castro, T., Silva, S. (2021). Creative Tourism Development Models towards Sustainable and Regenerative Tourism. Sustainability, 13(1), 2
Florida, A., Adler, P. (2020). Creative class and the creative economy. Encyclopedia of creativity, 222-225.
Fuste - Forne, F. (2019). Seasonality in food tourism: wild foods in peripheral areas. Tourism Geographics,24(4), pp. 578-598. https://doi.org/10.1080/14616688.2018.1558453.
Giampiccoli, A., Mnguni, E. M., Dłużewska, A., Mtapuri, O. (2023). Potatoes: Food tourism and beyond. Cogent Social Sciences, 9(1), 2172789. https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2172789
Ginés-Ariza, P., Fusté-Forné, F., Noguer-Juncà, E. (2022). Valorising the rural pantry: Bridges between the preservation of fruits and slow tourism in Catalonia. Journal of Agriculture and Food Research, 10 (2022), 100386.https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jafr.2022.100386
Giampiccoli, A., Mnguni, E. M., Dłużewska, A., Mtapuri, O. (2023). Potatoes: Food tourism and beyond. Cogent Social Sciences, 9(1), 2172789. https://doi.org/10.1080/23311886.2023.2172789
Ginés-Ariza, P., Fusté-Forné, F., Noguer-Juncà, E. (2022). Valorising the rural pantry: Bridges between the preservation of fruits and slow tourism in Catalonia. Journal of Agriculture and Food Research, 10 (2022), 100386.https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.jafr.2022.100386
Han, H., Ryu, K. (2009). The roles of the physical environment, price perception and customer satisfaction in determining customer loyalty in the restaurant industry. Journal of Hospitality & Tourism Research, 33 (4), pp. 487-510. https://doi.org/doi.org/10.1177/1096348009344212.
Jiang, F., Huang, R., Chen, Q., Zhang, J. (2023). Brand Equity, Tourist Satisfaction and Travel Intentions in a UNESCO Creative City of Gastronomy: A Case Study of Yangzhou, China. Foods, 12(14), 2690             . https://www.mdpi.com/2304-8158/12/14/2690
Kim, H., So, K. K. F. (2022). Two decades of customer experience research in hospitality and tourism: A bibliometric analysis and thematic content analysis. International Journal of Hospitality Management, 100, 103082  . https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2021.103082
Kim, S., Park, E., Fu, Y.,  Jiang,  F. (2021). The cognitive development of food taste perception in a food tourism destination: A gastrophysics approach. Appetite, 165, 105310. https://doi.org/10.1016/j.appet.2021.105310
Landry, C. (2012). The creative city: A toolkit for urban innovators. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781849772945
Li, P. Q., Kovacs, J. F. (2022). Creative tourism and creative spaces in China. Leisure Studies, 41(2), pp. 180-197. https://doi.org/10.1080/02614367.2021.1948596
Liu, B., Moyle, B., Kralj, A., Vada, S., Chang, L., Lu, S. E. (2024). Rethinking Travel Companionship: An Alternative Conceptual Model and Future Research Agenda. Journal of Hospitality & Tourism Research,   pp.1-18. https://doi.org/10.1177/10963480241258084
Ma, X., Zhang, J., Sun, Y., Wang, P., Tang, R. (2023). Awakening travel intentions by food travel vlogs: far from the sky and close to the eyes. Leisure Studies, pp. 1-16. https://doi.org/10.1080/02614367.2023.2293023
Morgan, M., Elbe, J., de Esteban Curiel, J. (2009). Has the experience economy arrived? The views of destination managers in three visitor-dependent areas. International Journal of Tourism Research, 11(2), pp. 201-216. https://doi.org/https://doi.org/10.1002/jtr.719                                                                                       
Oh, H., Fiore, A. M., Jeoung, M. (2007). Measuring Experience Economy Concepts: Tourism Applications. Journal of Travel Research, 46(2), pp. 119-132. https://doi.org/10.1177/004 7287507304039
Park, E., Muangasame, K., Kim, S. (2023). ‘We and our stories’: constructing food experiences in a UNESCO gastronomy city. Tourism Geographies, 25(2-3), 572-593. https://doi.org/10.1080/14616688.2021.1943701
Paulauskaite, D., Powell, R., Coca-Stefaniak, J. A., Morrison, A. M. (2017). Living like a local: Authentic tourism experiences and the sharing economy. International Journal of Tourism Research, 19(6), pp. 619-628.
Peppas, M., Ebrahim, S. (2019). Cultural Ecology, City Tourism, Future Scenarios: A Great City in the Making. In U. Stankov, S.-N. Boemi, S. Attia, S. Kostopoulou, & N. Mohareb (Eds.), Cultural Sustainable Tourism: A Selection of Research Papers from IEREK Conference on Cultural Sustainable Tourism (CST), Greece 2017 (147-160). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-10804-5_15
Póvoa, D., Reijnders, S., Martens, E. (2021). A Brazilian Hollywood in the making? Film, tourism and creative city discourse in the hinterland of Paraíba. International Journal of Cultural Studies, 24(5), pp  . 691-706. https://doi.org/10.1177/13678779211011635
Remoaldo, P., Matos, O., Freitas, I., Gôja, R., Araújo Alves, J., Ribeiro, V., Pereira, M., Xavier, C. (2022). An International Overview of Certified Practices in Creative Tourism in Rural and Urban Territories. Journal of Hospitality & Tourism Research, 46(8), pp. 1545-1573. https://doi.org/10.1177/1096348020950792
Richards, G. (2020). Designing creative places: The role of creative tourism. Annals of Tourism Research, 85, 102922. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102922
Richards, G., & Richards, G. (2021). Rethinking Cultural Tourism. In Chapter 1: Cultural tourism as a dynamic social practice. Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781789905441.00006
Rogerson, C. M., Rogerson, J. M. (2021). Creative Networks and the Making of Africa’s First UNESCO Creative City of Gastronomy. In C. M. Rogerson & J. M. Rogerson (Eds.), Urban Tourism in the Global South: South African Perspectives (pp. 239-266). Springer International Publishing.
Segovia, C., Hervé, J. (2022). The creative city approach: origins, construction and prospects in a scenario of transition. City. Territory and Architecture, 9(1), 29. https://doi.org/10.1186/s40410-022-00178-x
Slocum, S. (2021). Placemaking through Food: Co-creating the Tourist Experience. In Creative Tourism in Smaller Communities (191-208). University of Calgary Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv1ks0d4d.11
Stalmirska, A. M. (2024). Local Food in Tourism Destination Development: The Supply-Side Perspectives. Tourism Planning & Development, 21(2), pp.160-177. https://doi.org/1021568316,/1080-1928739
Star, M., Rolfe, J., Brown, G. (2020). From farm to fork: Is food tourism a sustainable form of economic development? Economic Analysis and Policy, 66, pp. 325-334. https://doi.org/10.1016/j.eap.2020.04.009
Stone, M. J., Migacz, S., Wolf, E. (2022). Learning through culinary tourism and developing a culinary tourism education strategy. Journal of Tourism and Cultural Change, 20(1-2), pp.177-195.
Sundbo, J., Dixit, S. (2020). Conceptualizations of tourism experience. In The Routledge Handbook of Tourism Experience Management and Marketing (pp. 15-25). Routledge, UK.
Tan, S.K., Kung, S.F., Luh, D.B. (2013). A model of creative experience in creative tourism. Annals of tourism research, 41, pp.153-174. https://doi.org/10.1016/j.annals.2012.12.002
Wood, R. C. (2020). Tourism and the experience economy A critique? . In The Routledge Handbook of Tourism Experience Management and Marketing (1st Edition ed., pp. 9). Routledge.
Yu, C.-E., Sun, R. (2019). The role of Instagram in the UNESCO's creative city of gastronomy: A case study of Macau. Tourism Management, 75, pp .257-268. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.05.011