پهنه‌بندی روستاهای در معرض خطر سیلاب با استفاده از مدل HEC-RAS در محیط GIS(مطالعه موردی: روستای نظام آباد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضوباشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

2 کارشناسی ارشد سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی- واحد ممقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران

چکیده

توسعه مناطق روستایی در حاشیه رودخانه، بستر و حواشی دشت‌های سیلابی بدون شناخت و توجه به شرایط هیدرولوژیکی و دینامیکی رودخانه و قسمت‌های بالادست حوزه که موجب افزایش سیلاب و خسارات جانی، مالی و زیربنایی ناشی از آن می‌شود، توسعه را با ناآگاهی مواجه می‌سازد. ازاین‌رو اهمیت تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی سیلاب که کاربرد بسیاری در مدیریت دشت سیلابی دارد، مشخص می‌گردد. لذا در پژوهش حاضر با توجه به شرایط اقلیمی و نیمرخ عرضی و توپوگرافی اطراف رودخانه و دشت سیلابی، زمان تداوم بارش و دوره بازگشت سیل به تعیین پهنه سیل با دوره بازگشت‌های 5، 10، 25، 50 و 100 سال به ‌منظور پهنه‌بندی خطر سیلاب و تعیین ضریب خطرپذیری نقاط روستایی نظام‌آباد و روستاهای هم‌جوار شهرستان میاندوآب در حریم رودخانه پرداخته شده است. که برای این کار از مدل HEC_RAS و GIS با به‌کارگیری داده‌های مانند مدل رقومی ارتفاع، مقاطع عرضی رودخانه و مقاطع طولی به همراه شیب متوسط هر مقطع استفاده گردید. نتایج پژوهش ضمن تائید کارایی مدل، نشان داد که روند افزایش خسارت و سطح سیل گیری در دوره بازگشت‌های 5 تا 25 سال نسبت به دوره‌های بازگشت 25 تا 100 سال، دارای سیر صعودی سریع‌تری بوده و بخش عمده‌ای از خسارت به پهنه‌های دشت سیلابی زیر 25 سال خواهد شد.

کلیدواژه‌ها