تحلیل فضایی نظام شهری منطقه ساحلی جنوب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه جغرافیای دانشگاه مازندران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری

چکیده

امروزه بخش های مجاور نواحی ساحلی با رشد و تمرکز جمعیت کانون های شهری و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی گسترده ای مواجه شده ان که این مسئله نقش سیستم های شهری موجود در مناطق ساحلی را پررنگ تر می کند. سواحل جنوبی ایران در خلیج فارس تکامل گسترده ای را در طی 60 سال گذشته طی کرده است. این مقاله با هدف بررسی تحوّلات نظام شهری منطقه ساحل جنوب جهت مشخص کردن وضعیّت تعادل آن تدوین شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده است. شهرهای موجود در منطقه طبقه بندی شده و سپس با استفاده از مدل های مختلف شامل شاخص های سنجش نخست شهری مانند دو شهر، گینزبرگ، تسلّط موسوی و شاخص های تمرکز شامل هرفیندال، هندرسون و شاخص های تعادل شامل آنتروپی، ضریب تغییرات و رتبه - اندازه، نظام شهری منطقه بررسی شد. نتایج حاصل از شاخص های نخست شهری و تمرکز نشان می دهد که میزان نخست شهری و تمرکز در تمامی دوره ها به غیر از سال 1355 که افزایش داشته، روندی کاهشی داشته است. با توجّه به اینکه دو دلیل عمده وجود عدم تعادل در نظام شهری منطقه مهاجرت از روستا به شهر و تبدیل روستاهای مرکز بخش با هر اندازه جمعیّتی به شهر می باشد، راهکارهای برنامه ریزی طرح آمایش منطقه به منظور تقویت اقتصاد و توسعه فرصت های شغلی در روستاها و همچنین اصلاح قانون تبدیل روستا به شهر به صورت در نظر گرفتن ملاک جمعیّتی حداقلی برای تبدیل شدن روستا به شهر ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها