دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 An Analysis of Rural Tourism Status with a Community-Based Approach in Guilān Province بررسی وضعیت گردشگری روستایی با رویکرد اجتماع محور در استان گیلان 1 19 8865 10.22124/gscaj.2022.20471.1095 FA سیده فاطمه امامی پژوهشگر پسادکتری، گروه جغرافیا، دانشگاه گیلان ، رشت، ایران. علیرضا دربان آستانه دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. محمد رضا رضوانی استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مجتبی قدیری استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2021 08 29 The aim of this study was to analyze the status of rural tourism with a community-based approach in Guilān Province. This research is applied in purpose and follows a descriptive-analytical approach. The statistical population includes residents of villages with thriving tourism sectors as well as local business owners. To determine the sample size, Morgan's table was used, identifying 384 individuals. However, to enhance reliability and minimize errors, the sample size was expanded. Ultimately, 550 questionnaires were completed by villagers and 220 by business owners. For data analysis, AMOS (version 24) was used to assess goodness-of-fit indices, followed by path analysis in SPSS (version 26) to evaluate the state of community-based tourism in Guilān Province. The findings reveal that management and sustainability of tourism businesses, ownership in tourism activities, local employment, community participation in tourism initiatives, and equitable distribution of benefits play a significant role in fostering community-based tourism in rural areas of Guilān. Therefore, by creating a secure environment for local investment, providing essential facilities for easier access to financial services, supporting youth entrepreneurship, and implementing legal protections for local communities, it is possible to enhance and expand community-based tourism in the region. هدف از پژوهش حاضر تبیین وضعیت گردشگری روستایی با رویکرد اجتماع محور در استان گیلان میباشد. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق، ساکنان روستاهایی است که گردشگری در آنها رونق و همچنین صاحبان کسب و کار در روستاها است. جهت تعیین تعداد نمونهها با استفاده از جدول مورگان، 384 نفر معین شد که به منظور افزایش سطح اطمینان و کاهش خطا در دادهها، تعداد نمونهها افزایش یافته است. پرسشنامهها در دو سطح تکمیل گردید که از این میان تعداد 550 پرسشنامه را روستاییان، 220 را صاحبان کسب و کار تکمیل نمودند. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار Amos نسخه 24 به بررسی سطح برازش و نیکویی شاخصها و سپس با استفاده از تحلیل مسیر در نرم افزار Spss نسخه 26 به تبیین وضعیت گردشگری اجتماع محور در سطح استان گیلان پرداخته شد. نتایج تحقیق بیانگر این موضوع است که که مدیریت و پایداری در کسب و کارهای گردشگری مالکیت در کسب و کار گردشگری، اشتغال جامعه محلی، مشارکت در اجرای برنامههای گردشگری و عدالت در منافع محلی در توسعه گردشگری اجتماع محور در سطح روستاهای استان گیلان بر تبیین گردشگری اجتماع محور موثر هستند. بنابراین با. فراهم کردن شرایط امن برای سرمایهگذاری جامعه محلی در زمینه کسب و کار، ارائه تسهیلات لازم برای دستیابی آسان تر جوامع محلی، جوانان به خدمات مالی حمایت قانونی از جامعه محلی و سایر موارد دیگر میتوان به گردشگری اجتماع محور در منطقه مورد مطالعه رسید.

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8865_a4190f04c7a3f42d764f567601dc71e6.pdf

دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 Investigating the security challenges of drought and water crisis in khuzestan بررسی چالش‌های امنیتی خشک‌سالی و بحران آبی در استان خوزستان 21 39 8866 10.22124/gscaj.2025.25366.1263 FA هوشنگ مرادی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. سعید ملکی استاد، گروه جغرافیا ، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Journal Article 2023 09 07 Today, climate change is considered as the main threat to water security in the world. The future peace and security of the world is the closely related to the issue of weather and climate change. the water shortage crisis is a crisis that both Iran and the international community are facing in varying degrees. Due to the location of Khuzestan province in the arid and semi- arid region of the west of the country, as well as successive droughts, in terms of water resources and the supply of drinking water, agriculture and industry have faced a kind of crisis. This has made it necessary to investigate and explain the security consequences of drought and water tensions resulting from it in Khuzestan province. In terms of purpose, this research is fundamental applied, and in terms of data it is considered a quantitative and qualitative (mixed) type of research. Which has been done in a descriptive- analytical way, and document research and field studies (questionnaires, interviews) have been used to collect data. In this research, in the first part, using statistical tests, the effect of drought and water stress on security in Khuzestan province was discussed. Then, using the swat method in order to analyze the strengths and weaknesses, threats and opportunities of khuzestan province in facing the effects and consequences of drought. The findings of the research show that, in the context of the impact of drought and water tensions resulting from it on the security of Khuzestan province, it should be said; the greatest impact on the change of land use with and average of 3.70 and the decrease in the amount of investment in the province with an average of 3.41, and the least impact on the aggravation of financial poverty and income sources The decrease in the quality of water resources in the province respectively with the averages of 2.47 and has had 2.96. according to the scoring of the existing items from the swat model, a total score of 1.66 internal factors (0.632 strengths and 1.33 weaknesses) and 1.90 external factors (0.776 opportunities and 1.13 threats) has been obtained; increase in the price of inputs, decrease in cultivated area of crops, increase in stress and psychological pressure, insecurity and decrease in purchasing power, decrease in the quality of water resources have had a greater impact than drought and water stress in the region. These factors had a high priority. The findings of the research show that the water crisis in this province can lead to ethnic, local, national and regional tensions, increase in immigration, increase in crime rate, lack of trust in the central government, etc. امروزه تغییرات اقلیمی به‌عنوان تهدیدکنندة اصلی امنیت آب در جهان به‌شمار می‌رود. صلح و امنیت آینده جهان در ارتباطی تنگاتنگ با مسأله تغییرات آب و هوایی و اقلیمی می‌باشد. بحران کم‌آبی، بحرانی است که هم ایران و هم جامعة بین‌المللی به‌نوعی با شدت کم‌وزیاد با آن روبروست. با توجه به‌ قرار گرفتن استان خوزستان در مناطق خشک و نیمه‌خشک غرب کشور و همچنین خشک‌سالی‌های پی‌درپی، از لحاظ منابع آبی و تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعتی به ‌نوعی با بحران روبرو شده است. همین امر لزوم بررسی و تبیین پیامدهای امنیتی خشک‌سالی و تنش‌های آبی حاصل از آن در استان خوزستان را ضروری ساخته است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی- کاربردی و به لحاظ داده از نوع تحقیقات کمی و کیفی (آمیخته) محسوب میشود که به روش توصیفی- تحلیلی انجام‌ شده است و برای گردآوری داده‌ها از روش تحقیق اسنادی و مطالعات میدانی (پرسشنامه، مصاحبه) استفاده گردیده است. در این پژوهش در بخش اول با استفاده از آزمونهای آماری میزان تأثیرگذاری پدیدة خشک‌سالی و تنشهای آبی بر امنیت در استان خوزستان پرداخته شد سپس با استفاده از روش S.W.O.T به‌منظور تجزیه‌وتحلیل نقاط قوت و ضعف، تهدیدها و فرصت‌های استان خوزستان در مواجهه با اثرات و پیامدهای خشک‌سالی پرداخته‌شده است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است، در زمینه‌ی میزان تأثیر خشک‌سالی و تنشهای آبی حاصل از آن بر امنیت استان خوزستان باید گفت؛ بیشترین تأثیر را بر تغییر کاربری اراضی با میانگین 3/70 و کاهش میزان سرمایه‌گذاری در استان با میانگین 3/41 و کمترین تأثیر را بر تشدید فقر مالی و منابع درآمدی، کاهش کیفیت منابع آبی استان به ترتیب با میانگینهای 2/47 و 2/96 داشته است. با توجه به امتیازبندی گویه های موجود حاصل از مدل سوات در مجموع امتیاز عوامل داخلی 1/66 (قوت‌ها 0/632 و ضعف‌ها 1/33) و عوامل خارجی 1/90 (فرصت‌ها 0/776 و تهدیدها 1/13) بدست‌آمده است؛ افزایش قیمت نهاده‌ها، کاهش سطح زیر کشت محصولات زراعی، افزایش استرس و فشار روانی، ناامنی و کاهش قدرت خرید، کاهش کیفیت منابع آبی تأثیرپذیری بیشتری از خشک‌سالی و تنش آبی در منطقه داشته است این عوامل از امتیاز و اولویت بالایی برخوردار بودند. یافته های تحقیق نشان می‌دهد که بحران آب در این استان می‌تواند تنشهای قومی، محلی، ملی و منطقهای، افرایش مهاجرت، افزایش میزان جرم و جنایت، بی‌اعتمادی به حکومت مرکزی و ... را به دنبال داشته باشد. یافته های پژوهش بیانگر آن است، در زمینه‌ی میزان تأثیر خشک‌سالی و تنشهای آبی حاصل از آن بر امنیت استان خوزستان باید گفت؛ بیشترین تأثیر را بر تغییر کاربری اراضی با میانگین 3/70 و کاهش میزان سرمایه‌گذاری در استان با میانگین 3/41 و کمترین تأثیر را بر تشدید فقر مالی و منابع درآمدی، کاهش کیفیت منابع آبی استان به ترتیب با میانگینهای 2/47 و 2/96 داشته است. یافته های تحقیق نشان می‌دهد که بحران آب در این استان می‌تواند تنشهای قومی، محلی، ملی و منطقهای، افرایش مهاجرت، افزایش میزان جرم و جنایت، بی‌اعتمادی به حکومت مرکزی و ... را به دنبال داشته باشد.

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8866_50af3bda5d53f46701ef7d8eae060ee1.pdf

دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 The Effect of Climatic Elements on Creating Criminal Opportunities for the Theft (Case Study: Bandar Anzali) تأثیر عناصر آب‌وهوایی در ایجاد فرصت‌های مجرمانه جرم سرقت - مطالعه موردی: شهرستان بندر انزلی 41 61 8870 10.22124/gscaj.2025.25383.1265 FA محمدرضا پورغلامی سروندانی دانشیار ، گروه جغرافیا، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران. بهمن فصیحی استادیار، گروه علوم پایه، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران. Journal Article 2023 08 27 This study examined the impact of weather on theft crime and its spatial distribution. Crime occurs when offenders and potential targets converge. The research highlighted the role of climatic factors in creating opportunities for theft in the coastal city of Bandar Anzali between 2016 and 2020. The study adopted a descriptive-analytical approach with a spatiotemporal analysis perspective. The unit of analysis included all burglary data collected from the Police 110 database and climatic data obtained from a reliable meteorological source. Statistical analyses were conducted using ArcMap software. The Average Nearest Neighbor (ANN) index was employed to analyze the spatial distribution of theft data, while the Inverse Distance Weighting (IDW) interpolation method was used for crime mapping. Additionally, the Kernel Density Estimation (KDE) function was applied to estimate and predict theft crime density. The study also utilized the Ordinary Least Squares (OLS) model. The findings revealed that the highest occurrence of theft was in Zone 7 of Anzali, while the lowest was in Zone 1 of Ghāziān. The summarized results of the OLS regression model showed that climatic variables influenced theft crime, with some coefficients being positive and others negative. For instance, during spring, positive coefficients for minimum temperature were associated with an increase in theft, while negative coefficients for maximum temperature corresponded to a decrease in theft. Considering the Variance Inflation Factor (VIF) values, which were below 7.5, the regression model demonstrated reliable predictions for some variables. To assess the compatibility of climatic variables with theft crime in the geographical space, the results of the Breusch-Pagan (BP) test indicated that in all seasons, the p-value was greater than 0.05, showing the model's compatibility with the variables. This study clearly revealed that offenders adapt their criminal behaviors to the climatic conditions they encounter. این تحقیق در زمینه تأثیر آب‌وهوا بر جرم سرقت و توزیع فضایی جرم تأکید دارد. جرم زمانی اتفاق می‌افتد که مجرمان و اهداف بالقوه با هم تلاقی کنند. این پژوهش به بررسی تأثیر عناصر آب‌وهوایی در ایجاد فرصت‌های مجرمانه جرم سرقت در شهر ساحلی بندر انزلی بین سال‌های 1395 تا1399 تأکیدتأکید دارد. این تحقیق با ماهیت توصیفی تحلیلی و با رویکرد تحلیل زمانی و مکانی انجام گرفته است. واحد تحلیل تمام داده‌های جرم سرقت منزل ازپایگاه داده پلیس110 و داده‎های آب‌وهوایی از سایت هواشناسی معتبرجمع‌آوری شده است. برای تجزیه‌وتحلیل آماری دادهها از نرم‌افزار ArcMap استفاده گردیده است. جهت بررسی تعیین توزیع داده‌های جرم سرقت از شاخص میانگین نزدیک‌ترین فاصله همسایگی(ANN) استفاده شده است. برای پهنه‌بندی نقشه‌های جرم ازروش درون‌یابی (IDW) به‌کار گرفته شده است. جهت تخمین و برآورد تراکم جرایم سرقت از تابع کرنل استفاده شده است. در این تحقیق از روش حداقل مربع معمولی (OLS) استفاده گردید. بیشترین رخداد سرقت درمنطقه7انزلی، وکمترین وقوع سرقت در منطقه1 غازیان است. یافته‌های خلاصه نتایج مدل رگرسیون OLSدرموردمیزان تأثیر‌گذاری متغیر های عناصر آب‌وهوایی را در متغیر جرم سرقت را نشان داد که برخی ضرایب مثبت یا منفی است . به عنوان نمونه درفصل بهار با مثبت شدن ضرایب کمینه دما افزایش سرقت و با منفی شدن ضرایب بیشینه دما کاهش سرقت همراه هست. باتوجه‌به اینکه ارزش (VIF) ضریب تغییرات واریانس کمتر از 7/5 است و مقادیر به‌دست آمده برای برخی از عنصر نشان داد که می‌تواند پیش‌بینی مناسبی را از این رگرسیون انجام داد. برای تعیین رابطه سازگاری عناصر آب‌وهوا و جرم سرقت در فضای جغرافیایی نتایج آزمون کوئنکر (BP) نشان داد که در همة فصول سال مقدار p بیشتر از0/05 بوده که نشان از سازگاری این مدل با متغیرها است.این تحقیق به‌وضوح نشان داد که مجرمان رفتارهای مجرمانه خود را با شرایط وابسته آب‌وهوایی که با آن روبرو هستند، تطبیق می‌دهند.

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8870_e509163901e1e8c6d45ce27de9ab5e6b.pdf

دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 Bathymetry in Abu Musā Island Using Remote Sensing Techniques عمق‌سنجی در جزیرة بوموسی با ‏استفاده از تکنیک‌های سنجش از دور 63 77 8867 10.22124/gscaj.2025.26528.1288 FA پروانه سبحانی استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران. مهیار مجیدی نیک دانشجوی دکتری اقیانوس شناسی، پژوهشگر گروه مطالعات جغرافیایی محیطی مرکز مطالعـات و پژوهش‌های ‏تخصـصــی دریـــایــی مد دانش، تهران، ایران. Journal Article 2024 01 20 Bathymetry is particular important for managing and monitoring coastal islands and preparing accurate maps and information about these shallow areas. In this regard, bathymetry using satellite imagery has provided a broad perspective in shallow coastal areas due to its high efficiency and low cost. Therefore, in the present study, an experimental bathymetry study of Abu Musā island was conducted with the aim of obtaining more information about the phenomena and features of shallow water areas using Sentinel-2 images and the Google Earth Engine (GEE) web platform. Additionally, pre-processing was also carried out to remove the effects of surface reflection for accurate bathymetry estimation in two time periods, tidal and non-tidal, in comparison with the ICZM project data. According to the results, in Abou Musā Island, the classification of bathymetric points during tidal conditions had correlation coefficients and errors of R2 = 0.96 and RMSE = 1.11, and outside the low tide, R2 = 0.74 and RMSE = 2.3. The obtained results indicated that the bathymetric accuracy has decreased due to tidal effects in this island. This means that due to the shallow water column in the intertidal areas, the relationship between the logarithm ratio and water depth cannot be properly evaluated, because there is not enough correlation between the data used to define the logarithm/depth relationship, which results in a decrease in the correlation coefficient between the green/blue band ratio and water depth in the intertidal area (during the calibration of the experimental bathymetric technique). Furthermore, the validation results of the measured depth points and the estimated depth points showed that there is a high correlation between these points. These results indicated the high accuracy of the Sentinel-2 satellite images and the pre-processing set performed in the experimental bathymetry process in shallow coastal areas. Therefore, this technique can be used as an efficient method in the bathymetry process in other target islands and shallow coastal areas. عمق‌سنجی به‌منظور مدیریت و پایش جزایر، مناطق ساحلی و همچنین تهیه نقشه‌ها و اطلاعات دقیقی از این ‏مناطق کم‌عمق، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این راستا، عمق‌سنجی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای‎‏ ‏به‌دلیل کارایی ‏بالا و هزینة کم، چشم‌انداز گسترده‌ای را در مناطق ‏کم‌عمق ساحلی فراهم کرده است. ‏بنابراین در ‏مطالعه حاضر، به مطالعه عمق‌سنجی تجربی جزیره بوموسی با هدف کسب اطلاعات بیشتر از پدیده‌ها و عوارض ‏مناطق کم‌عمق آب با استفاده از تصاویر سنتیل 2 و سامانه تحت وب گوگل‌ارث انجین (‏GEE‏) پرداخته شد. ‏همچنین پیش‌پردازش‌هایی جهت حذف اثرات بازتاب سطحی برای تخمین دقیق عمق‌سنجی در دو بازه زمانی ‏جزر و مد و خارج از جزر در مقایسه با داده‌های طرح ‏ICZM‏ نیز ‏صورت گرفت. همان‌طور که نتایج نشان داد، در ‏جزیره بوموسی طبقه‌بندی نقاط عمق‌سنجی در زمان جزر و مد دارای ضرایب همبستگی ‏و خطای 0/96=‏‎ R2‎‏ و ‏‏‏1/11=‏RMSE‏ و در خارج از زمان جزر و مد 0/74=‏‎ R2‎و ‏‏2/3=‏RMSE‏ می‌باشد. نتایج به‌دست ‏آمده حاکی از آن ‏است که میزان دقت عمق‌سنجی به‌دلیل اثرات جزر و مد در این جزیره کاهش یافته است. این بدین ‏معنا است ‏‏که به‌دلیل وجود ستون آب کم‌عمق در مناطق جزر و مدی، نمی‌توان به درستی رابطه بین ‏نسبت لگاریتم و ‏عمق آب ‏را ارزیابی کرد، زیرا همبستگی کافی در بین داده‌های مورد استفاده ‏برای تعریف رابطه لگاریتم/عمق وجود ندارد ‏که ‏نتیجه آن کاهش ضریب هبستگی بین نسبت ‏نوار سبز/آبی و عمق آب در ناحیه جزر و مدی (طی کالیبراسیون ‏‏تکنیک عمق‌سنجی تجربی) ‏است. ‏علاوه براین، نتایج اعتبارسنجی نقاط عمق اندازه‌گیری شده و نقاط عمق ‏برآورد شده، نشان داد که همبستگی بالایی بین ‏این نقاط وجود دارد. ‏این نتایج حاکی از دقت بالای تصاویر ‏ماهواره‌ای ‏‎سنتینل2 و مجموعه پیش‌پردازش‌های صورت گرفته در فرایند ‏عمق‌سنجی تجربی در مناطق ‏کم‌عمق ‏ساحلی است. از این‌رو، این تکنیک به‌عنوان روشی کارآمد می‌تواند در فرایند عمق‌سنجی ‏در سایر جزایر و مناطق ‏کم‌عمق ساحلی هدف نیز مورد استفاده قرار گیرد.‏

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8867_13f13a1a82d8f7a6ee4f391cd6a480b2.pdf

دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 The Bidirectional Relationship Between Knowledge and Power in Creating Justice-Oriented Urban Spaces (Case Study: The City of Rasht - Comparison of Current and Desired Conditions) رابطه دو سوی دانش و قدرت در خلق فضاهای عدالت‌محور شهری(نمونه موردی: شهر رشت- مقایسه وضع موجود و مطلوب) 79 101 8868 10.22124/gscaj.2025.26651.1292 FA منا ابراهیم پرور دانشجوی دکترای رشته‌ی شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حمید ماجدی استاد، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. زهرا سادات سعیده زرآبادی دانشیار، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 02 03 Nowadays, due to social inequalities and lack of power in a group of people, the search for justice has become one of the goals of planning. Also, ignoring the role of power in formulating the foundations of a justice-centered city is a factor that makes the feasibility of approaches to a justice-centered city doubtful. Therefore, the main goal of this research is to investigate the role of knowledge-power theory in creating justice-oriented urban spaces. This research is an applied-developmental research. The method of collecting library and field information (observation and questionnaire) as well as the statistical community includes the city's citizens and people who are experts and experts in the affairs of urban issues, and the sampling of the statistical community of citizens was done randomly and experts through snowball sampling. Cochran's formula was used to determine the sample size. In order to investigate the position of spatial justice in Rasht city, the research model was evaluated using the structural equation modeling technique and the existing and desired situation was compared with the one-sample T-test. Based on the conceptual framework of the research, the obtained indicators include spatial knowledge, guidance and control, and participation. The results of the research show that it is necessary to identify the role of powers and the influence of influential forces in the society for the fundamental movement of planning. In fact, the justice-oriented city provides an empowering framework for urban actors to improve the quality of life through it. امروزه با توجه به نابرابری‌های اجتماعی و فقدان قدرت در گروهی از مردم، جستجو برای عدالت به یکی از اهداف برنامه‌ریزی تبدیل شده است. همچنین نادیده انگاشتن نقش قدرت در تدوین مبانی شهر عدالت‌محور عاملی است که تحقق‌پذیری رویکردها به شهر عدالت‌محور را با تردید رو به رو میسازد. بنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش نظریه دانش-قدرت در خلق فضاهای عدالت‌محور شهری است. این پژوهش تحقیقی از نوع کاربردی- توسعه‌ای است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی(مشاهده و پرسش‌نامه) و همچنین جامعة آماری شامل شهروندان شهر و افراد متخصص و صاحب‌نظر در امور مسائل شهری می باشد که نمونه گیری از جامعه آماری شهروندان بصورت تصادفی و خبرگان از طریق نمونه‌گیری گلوله برفی انجام شده است برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده است. جهت بررسی جایگاه عدالت فضایی در شهر رشت، مدل پژوهش با استفاده از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری مورد سنجش قرار گرفت و مقایسه وضعیت موجود و مطلوب با آزمون T تک نمونه ای صورت گرفت. بر اساس چهارچوب مفهومی پژوهش، شاخص های بدست آمده شامل دانش فضایی، هدایت و کنترل و مشارکت می باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد برای حرکت اصولی برنامه‌ریزی ، شناسایی نقش قدرت ها و تأثیر نیروهای اثرگذار در جامعه ضروری است. در واقع شهر عدالت‌محور چهارچوب قدرت دهنده ای برای بازیگران شهری فراهم می‌کند تا به واسطه آن کیفیت زندگی بهتری را بهبود بخشند.

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8868_1aaebbaf7d7ba50d39d1d922ca67e241.pdf

دانشگاه گیلان مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی 2783-1191 6 1 2025 03 21 Analysis of the Principle of Privacy in Traditional Houses of Guilan Using Spatial Syntax Technique (Case study: Guilan Plain Region) تحلیل اصل محرمیت در خانه‌های بومی گیلان با استفاده از تکنیک نحو فضا(موردمطالعه: منطقه جلگه‌ای) 103 117 8869 10.22124/gscaj.2025.27645.1307 FA شعله کریمی شیرازی دانشجوی دکترا، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران. کمال رهبری منش استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران. جمال الدین سهیلی استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران. Journal Article 2024 06 06 One of the principles of Islamic worldview and culture considered an ethical and cultural value in the social life of Muslims, is the principle of privacy, which has also influenced the formation of spaces. This is particularly evident in the traditional houses of Iran's central plateau, often characterized by introversion and hierarchical access to spaces. However, this principle does not apply in the Caspian region's temperate and humid climate, where architecture is extroverted. Therefore, the principle of privacy in this region cannot manifest through introversion. Hence, the main goal of this research was to uncover how the principle of privacy is maintained in extroverted architecture. Accordingly, the present study aimed to explore the relationship between extroversion and privacy by analyzing the spatial-physical structure of indigenous houses in the plains of Guilan, using the space syntax technique. The samples were six traditional houses in Guilan’s plain. The research method was descriptive-analytical, and data was collected using field and literature review. Data analysis was performed using the mathematical relations of space syntax and the Depthmap and A-Graph software, focusing on the principles of "hierarchy" and "spatial positioning." The study examined the following indices: connectivity, relative asymmetry, relative integration, relative depth, and metric depth. Findings indicated that the privacy components were more prominent in houses with a square (rectangular) structural pattern compared to those with U-shaped and L-shaped patterns. Since the square (rectangular) pattern closely resembles the central courtyard pattern used in introverted architecture, it can be inferred that simultaneously adhering to the three principles of introversion, hierarchy, and spatial positioning enhances privacy in spaces. The results revealed that despite the extroverted characteristics of traditional Guilan houses, this feature does not prevent the application of the principle of privacy. The architecture of these houses, regardless of their mass-to-space ratio, maintains a privacy model due to adherence to other privacy-enhancing principles such as hierarchy, spatial positioning, and controlled access. یکی از اصول جهان‌بینی و فرهنگ اسلامی که در زندگی اجتماعی مسلمانان، به‌عنوان ارزش اخلاقی و فرهنگی در نظر گرفته می‌شود، اصل محرمیت است که در شکل‌گیری فضاها نیز تأثیرگذار بوده است. به‌ویژه در خانه‌های سنتی فلات مرکزی ایران که اغلب با تمایل به درونگرایی و ایجاد سلسله‌مراتب دسترسی به فضاها خود را نشان می‌دهد؛ اما این مسئله در اقلیم معتدل و مرطوب ناحیه کاسپین که دارای معماری برونگراست؛ مصداق ندارد. ازاین‌رو اصل محرمیت در این منطقه نمی‌تواند با ایجاد درونگرایی نمود پیدا کند. لذا کشف چگونگی رعایت اصل محرمیت در معماری برونگرا، هدف اصلی این تحقیق است. بر این اساس پژوهش حاضر سعی دارد با خوانش ساختار فضایی-کالبدی خانه‌های بومی جلگه گیلان، ارتباط دو اصل برونگرایی و محرمیت را با استفاده از تکنیک نحو فضا شناسایی نماید. جهت دست‌یابی به این هدف، شش خانه بومی در منطقه جلگه‌ای گیلان برای نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت میدانی و کتابخانه‌ای است. تحلیل داده‌ها با استفاده از روابط ریاضی نحو فضا و نرم‌افزارهای Depthmap و A-Graph پیرامون دو اصل «سلسله‌مراتب» و «مکان‌یابی» انجام پذیرفته است. شاخص‌های موردمطالعه تحقیق عبارت‌اند از: همپیوندی، عدم تقارن نسبی، ادغام نسبی، عمق نسبی و عمق متریک. یافته‌های حاصل از بررسی دو ویژگی سلسله‌مراتب و مکان‌یابی نشان می‌دهد که در الگوهای ساختاری بسته (مربع و مستطیل شکل)، میزان محرمیت بیشتر از الگوهای U و L شکل است. این مسئله به‌دلیل ساختار فضایی پلان و رعایت سلسله‌مراتب دسترسی است به‌طوری‌که سازمان فضایی خانه‌ها هر چه از ساختار خطی فاصله گرفته باشد، به همان میزان محرمیت فضایی افزایش‌یافته است. لذا علیرغم اینکه خانه‌های بومی گیلان دارای ویژگی برونگرایی هستند ولی این ویژگی مانع از رعایت اصل محرمیت در فضاها نشده است. در نتیجه معماری این خانه ها با هر سطحی از نسبت توده و فضا، به دلیل رعایت سایر اصول سازنده محرمیت همچون سلسله‌مراتب، مکان‌یابی و دسترسی، از الگوی محرمیت برخوردارند.

https://hgscaj.guilan.ac.ir/article_8869_d70478b01eae1bf13d3384c7329b6221.pdf